برای بررسی هر چیزی ،معمول این است که ابتدا تعریفی جامع و مانع داشته باشیم و سپس وجوه مختلف آن را بررسی و برای رسیدن به هر یک برنامه ای را پیشنهاد کنیم. طبیعتا وجه مفهومی پدیده بر وجوه تکنیکی آن ارجحیت دارد .

اما در مورد روابط عمومی الکترونیک! 
اول از همه ، آیا تعریفی از روابط عمومی الکترونیک داریم ؟   بهتر از همه یادداشت آقای امامی است که گامی جلوتر رفته و رتبه بندی حضور در فضای سایبر را هم نوشته . آیا اینها تعریف هستند یا ویژگی های روابط عمومی در فضای سایبر را عنوان کرده است ؟

راستش را بخواهید من دقیقا تفاوت بین تعریف و شرح ویژگی ها برای انطباق با محیط را نمی دانم .  چون این نکته همیشه در ذهنم هست که تعریف یک پدیده وقتی معنا پیدا می کند که ماهیت جدیدی ، جدا از گذشته برای آن متصور باشیم . مثلا تعریف بخار آب که قبلا ماهیت مایع داشته درست است  ولی فکر کنم  برای همان آب مایع که اکنون در یک مجرای جدید روان شده  تعریف کردن درست نیست ! فقط ویژگی روان بودن را می توانیم ذکر کنیم .

باز هم در مورد روابط عمومی الکترونیک :
آیا روابط عمومی الکترونیک ماهیتی جدا از روابط عمومی که ما می شناسیم دارد؟ 
آیا تعریفی می توان برای روابط عمومی الکترونیک قایل بود ؟  یعنی می توان جامع و مانع از روابط عمومی الکترونیک تعریف ارایه داد؟  آیا اصلا باید تعریف ارایه داد؟
آیا از سایبرژورنالیسم که حداقل در کشور ما بیشتر درباره اش بحث شده ، تاکنون تعریفی داده شده است !؟
سوال مهمتر آیا ماهیت ارتباط در فضای مجازی تغییر پیدا می کند ؟
در صورت منفی بودن پاسخ ، باید روابط عمومی الکترونیک را تنها شکلی جدید از روابط عمومی بدانیم با ابزار و محیط جدید که ویژگی های جدیدی را می طلبد. در این صورت حتی در آموزش روابط عمومی الکترونیک اول باید ابزار و محیط جدید را بشناسیم و کافی است در مباحث نظری ، به شرح ویژگی های جدید و اصلاح مفاهیم قبلی بپردازیم.

اما در صورت مثبت بودن پاسخ ، یعنی اینکه ماهیت ارتباط تغییر کند ، آیا ماهیت روابط عمومی – به فرض ماهیت " مدیریت ارتباطات " برایش قایل باشیم -  هم  تغییر می کند؟

در مورد روزنامه نگاری مثال بزنیم. آیا "روزنامه نگاری" که بیهقی داشته و آن را می توانیم اولین روزنامه نگار فارسی زبان بدانیم ، با "روزنامه نگاری" که دکتر شکرخواه انجام می دهد ، متفاوت است ؟  قبول ! شکل روزنامه نگاری تغییر کرده که آن هم صرفا می تواند ناشی از پیشرفت فنون چاپ و پیچیده تر شدن اجتماع باشد ، ولی آیا ماهیت روزنامه نگاری فرق کرده است؟
از گذشته به حال برگردیم ؛ آیا ماهیت روزنامه نگاری الکترونیک با روزنامه نگاری سنتی متفاوت است . من جوابی ندارم . تعریفی هم از روزنامه نگاری الکترونیک که بخواهد در یک یا چند جمله آنرا بشناساند ، ندیده ام .


گویا بالاخره نتوانستم نظرم را پنهان کنم که معتقدم روابط عمومی ماهیتا دچار تغییر نشده ، بلکه شکل آن تغییر پیدا کرده و شاید به سبب تعاملی بودن ارتباطات در فضای سایبر بیشتر از قالب های گذشته به ماهیت خود نزدیک شده است.
 یعنی فضای حاصل از تکنولوژی جدید لزوما مفهوم خود روابط عمومی را دچار تغییر نمی کند . نقش و تعریف روابط عمومی در سازمان برای مدیریت و برنامه ریزی ارتباطی بین سازمان و مخاطبانش همیشه یکی است و  آنقدر می توان هویت مستقلی برای روابط عمومی در نظر گرفت که مثلا یک روابط عمومی در فضای سایبر تصمیم بگیرد که ارتباطات شخصی و چهره به چهره را جایگزین ارتباطات مجازی مشتریان با سازمان کند !
اگر بخواهیم روابط عمومی الکترونیک را چیزی مجزا از روابط عمومی بدانیم و طوری صحبت کنیم که انگار چیز جدیدی را باید متخصصان روابط عمومی یاد بگیرند ، در مثال بالا آن روابط عمومی بد عمل کرده است ، که اینگونه نیست و ممکن است نفع سازمان در این باشد که چنین تصمیمی بگیریم.

بعد از خواندن : واقعا به خاطر این همه سوال و ندانسته هایم عذرخواهی می کنم ! امشب من و مهدی این بحث را داشتیم و طاقت نیاوردم و سوال ها از اینجا سر در آورد. چون قرار بود برای شناخت این فیل در خانه تاریک نه جزیی گویی کنیم ، تا دچار سوء تفاهم های رایج نشویم و  نه کلی گویی؛ که حاصل کارمان فقط تعاریف کلی و وارد شدن به بحث های فلسفی و اینها نباشد.
بلکه قرار شد  یاد بگیریم روش شناخت و حرکت به سوی این پدیده جدید چیست . این یعنی همان روشن کردن شمع در خانه تاریک !
فکر کنم میزگرد تخصصی " روابط عمومی در فضای وب " که قرار است در نمایشگاه روابط عمومی با حضور دکتر شکرخواه و دوستان وبلاگ نویس داشته باشیم ،  فرصت خوبی باشد! 
در مورد این میزگرد ، همین امروز اطلاعات دقیق تر را برای در وبلاگ و سایت خواهیم نوشت و قصد داریم  تا حد امکان از برگزاری میزگرد اطلاع رسانی کنیم...  گوش به زنگ باشید .